Leiden in plaats van dwingen
De lippenwig leidt de lippen naar het midden van de mond en geeft voelbare feedback.
Therapiemethode · Zo werkt het
Drie functies,één patroon.
Ademhaling, slikken en hoofdbalans lopen onafgebroken door, dag en nacht. De FaceFormer-therapie traint het patroon van deze drie basisfuncties.
Het model
De triadische functiekring
De ademhaling geeft het ritme voor veilig slikken, het slikken houdt de spanning in mond en keel, de hoofdbalans houdt luchtweg en slikweg vrij.
Ademhaling
De neus filtert, verwarmt en bevochtigt de lucht. Tegelijk geeft de neusademhaling het zenuwstelsel een gelijkmatig ritme.
Slikken
Honderden tot duizend keer per dag, ook tijdens de slaap. Telkens legt de tong zich tegen het gehemelte en sluiten de lippen zich.
Hoofdbalans
Een fijn afgestemd samenspel van spieren balanceert het hoofd op de wervelkolom. De positie van het hoofd bepaalt mede de wijdte van de luchtweg.
Elke functie draagt de twee andere. Een afzonderlijk gecorrigeerde functie houdt haar verloop niet vast zolang de andere in het oude patroon blijven. Daarom traint de FaceFormer alle drie samen. Meer over het apparaat in het artikel Wat is de FaceFormer-therapie.
De oorzakelijke keten
Van afwijking tot klacht
Raakt het samenspel uit de maat, dan compenseert het lichaam en neemt de inspanning toe. Dr. Klaus-Jürgen Berndsen beschrijft vier stadia.
-
Het patroon wijkt af
Er wordt door de mond geademd, de tong ligt laag in plaats van tegen het gehemelte, het hoofd gaat naar voren. Voelbaar is nog niets.
-
Het lichaam compenseert
Andere spieren nemen het over, bijvoorbeeld in de nek, zodat de luchtweg open blijft.
-
De vorm volgt
Na verloop van tijd ontstaan bijvoorbeeld een smal, hoog gehemelte, tandstandafwijkingen of een veranderde houding.
-
Klachten worden zichtbaar
Snurken, kaakgewrichts- of nekklachten staan vaak aan het einde van een ontwikkeling die jaren eerder begon.
De triade staat aan het begin van veel van zulke ketens; veel klachten kunnen ermee samenhangen, maar niet elke. Wat de training bereikt, hangt ervan af hoe lang een patroon al bestaat, of structuren veranderd zijn en hoe regelmatig je oefent. Sabine en Dr. Klaus-Jürgen Berndsen vatten terugkerende bevindingen samen als craniocervicaal disfunctiesyndroom (CCDS), een werkmodel uit de praktijk, geen diagnose uit een internationale classificatie. Toepassingsgebieden in het artikel Toepassingen en vakgebieden.
Het aansturingspatroon
Programma vóór kracht
Het zenuwstelsel leert compensatiepatronen door herhaling. Na duizenden ademhalingen en slikbewegingen voelt het uitwijken normaal aan en het juiste verloop vreemd.
Alleen meer kracht
Wie alleen de spierkracht verhoogt, voert het oude patroon krachtiger uit.
Het patroon opnieuw leren
De FaceFormer-therapie grijpt aan op het aansturingspatroon, met veel identieke, nauwkeurige herhalingen met korte tussenpozen.
Lichte onderdruk
Het membraan achter de lippen sluit de mondruimte af. Bij het slikken legt de tong zich tegen het gehemelte.
Alleen het juiste verloop lukt
Uitwijkbewegingen lukken met de FaceFormer niet. De hersenen plannen en corrigeren actief, en zo leren ze.
De terugkeer
Waarom het patroon kan terugkeren
01
Terugbrengen in plaats van opnieuw uitvinden
Ademen, slikken en hoofdbewegingen worden al vóór de geboorte geoefend en zijn in de hersenstam aangelegd. Uitwijkpatronen leggen zich over dit patroon heen, maar wissen het niet uit.
02
Alle drie tegelijk
De hersenstam stuurt ademhaling, slikken en tongbeweging samen aan. Daarom werkt de lipsluiting door tot in tong, zacht gehemelte, neus en hoofdbalans.
03
Een vast referentiepunt
De papilla incisiva achter de bovenste snijtanden is dicht bezet met zenuwuiteinden. Daarop richt de tong zich.
04
Nauwkeurigheid vóór hoeveelheid
Een onnauwkeurige oefening traint een ander patroon. Daarom telt elke nauwkeurige herhaling meer dan veel snelle.
In het dagelijks leven
Dag en nacht
Overdag oefen je bewust, drie keer per dag een paar minuten. Na enkele weken draag je de FaceFormer ZERO ook 's nachts, zonder te oefenen. Tijdens de slaap krijgt mondademhaling het gemakkelijkst de overhand; daar ondersteunt hij mondsluiting en neusademhaling.
Een patroon is opnieuw aangeleerd als het zonder aandacht verloopt, ook na de training blijft bestaan en in het dagelijks leven standhoudt. Het oefenschema vind je in het artikel Zo werkt de FaceFormer-therapie.
Grenzen horen erbij. Een beter patroon schept in een anatomisch te nauwe ruimte geen extra plaats. Afgesleten tandsubstantie of beschadigde gewrichtsoppervlakken herstellen zich niet; wat wel kan veranderen, is de belasting. En de training staat of valt met regelmaat.
Stand van het onderzoek
Wat een studie laat zien
In een gerandomiseerde studie aan het Universitair Medisch Centrum Hamburg-Eppendorf trainden 45 kinderen en jongeren zes maanden lang, 26 met FaceFormer, 19 myofunctioneel zonder apparaat. Er werden 30 nagecontroleerd (17 met, 13 zonder apparaat); daarop hebben de percentages betrekking.
De lipkracht nam in beide groepen toe, met de FaceFormer sneller. Bij de uitspraak was er geen verschil. Over de stabiliteit op lange termijn doet de studie geen uitspraak.
Mondademhaling
vooraf
na 6 maanden
zonder apparaat vooraf
zonder apparaat achteraf
Afwijkend slikpatroon na 6 maanden
met FaceFormer
zonder apparaat
Schwan M, proefschrift, Universiteit Hamburg 2007. Korbmacher et al., Int J Orofacial Myology 2004. Gerandomiseerd, 45 kinderen en jongeren, na zes maanden 30 nagecontroleerd (17 met, 13 zonder apparaat).
Vragen
Veelgestelde vragen
Heb ik veel kracht nodig voor de training?
Nee. Waar het om gaat, is dat lippen, tong, slikken en ademhaling in het juiste verloop samenwerken. Begin met een paar nauwkeurige herhalingen.
Vervangt de training mijn huidige behandeling?
Nee. De training is met veel behandelingen te combineren, bijvoorbeeld met een beugel of logopedie. Stop niet op eigen houtje met door een arts voorgeschreven therapieën, maar overleg met je behandelaar.
Voor wie is de training bedoeld?
Voor kinderen en volwassenen. Bij jonge kinderen bepaalt de behandelaar vanaf wanneer en in welke vorm er wordt getraind. Kinderen tot tien jaar trainen met de zachtere FaceFormer ZERO.
Bronnen
- Schwan M (2007): Proefschrift, Universitair Medisch Centrum Hamburg-Eppendorf. Volledige tekst
- Korbmacher HM, Schwan M, Berndsen S, Bull J, Kahl-Nieke B (2004): Evaluation of a new concept of myofunctional therapy in children. Int J Orofacial Myology 30:39-52. PubMed
- Jean A (2001): Brain stem control of swallowing: neuronal network and cellular mechanisms. Physiological Reviews 81(2):929-969. DOI
- Endo C, Sato T, Yajima T, Igarashi K, Ichikawa H (2018): Innervation of the human incisive papilla. Cells Tissues Organs 205(2). DOI
- Berndsen K (in voorbereiding): Trust the Triad. Hoofdstukken Triadische patroonregulatie, Directe regulatie en emergente correctie, Vorm en prikkelarchitectuur.
- Berndsen K, Berndsen S (2023): FaceFormer-Therapie. Neurophysiologische Kausaltherapie bei CCDS. In: Langenhan J, Kopp S (red.): Zahnärztliche Schlafmedizin. Thieme, p. 285-302.
Verder lezen
Meer over de FaceFormer-therapie
FaceFormer-expert worden: nascholing voor professionals
Twee seminardagen met Dr. Klaus-Jürgen Berndsen en Sabine Berndsen voor artsen, tandheelkunde, orthodontie, logopedie, fysiotherapie en osteopathie. U leert het Cranio-Cervicale functiemodel kennen, onderzoekt...
Zo gaat de FaceFormer-therapie, stap voor stap
Van het onderzoek in de praktijk via de startpositie en de basisoefening tot het tijdschema week na week. Daarnaast wat helpt om vol te...
Toepassingsgebieden van de FaceFormer-therapie
De FaceFormer-therapie wordt in veel vakgebieden ingezet, van de logopedie tot de slaapgeneeskunde. Het overzicht ordent de toepassingsgebieden uit de oefenhandleiding naar ademhaling, slikken...
Wat is de FaceFormer? Apparaat en therapie in één overzicht
De FaceFormer-therapie is een oefenmethode met een medisch hulpmiddel van klasse I. Hier leest u hoe lippenwig en membraan werken, waarin ZERO en ONE...
Materiaal en productie van de FaceFormer
Van welke siliconen de FaceFormer wordt gemaakt, hoe hij is getest en waarom membraan en lippenwig zo zijn gevormd. Daarnaast de twee materiaalhardheden en...
Aan de slag
Klaar voor de training?
De gratis FaceFormer-app begeleidt de basisoefeningen, telt mee en herinnert u aan de sessies. Desgewenst begeleidt een praktijk uit het behandelaarsregister u.
FaceFormer® ZERO + ONE
Beide materiaalhardheden voor de start, overdag en 's nachts. De set voor volwassenen.
€64,33incl. btw, gratis verzending
In de shop
FaceFormer® ZERO
De zachtere FaceFormer voor de start, voor kinderen en voor de nacht.
€39,90incl. btw, gratis verzending
In de shop
FaceFormer® ZERO kinderset
ZERO met hygiënebox, pluche tasje en successenboekje met stempel.
€59,90incl. btw, gratis verzending
In de shop
De FaceFormer-training is erop gericht de basisfuncties ademhaling, slikken en hoofdbalans met mondsluiting en tongreferentiepositie weer fysiologisch af te stemmen, en schept daarmee de voorwaarde waardoor klachten kunnen verbeteren. De training vervangt geen medisch onderzoek. Behandelaars bij u in de buurt vindt u in het behandelaarsregister.
